Bu Aylarda Tarihimizde Neler Oldu?

13 Kasım 1943 Kırım Tatar Millî Meclis Başkanı Mustafa Abdülcemil Kırımoglu doğdu.
 
14 Kasım 1917 Alman ordularının yenilip Kırım’ı terk etmesi üzerine S. Sülkieviç hükümeti yıkılarak, yerine Karaim Türkü olan Solomon Krım hükümeti kurdu. Fakat bu hükümet tamamen Denikin’in Beyaz Rus ordusuna dayanıyordu.
15 Kasım 1917 Bolşevik ihtilali sonrası tepkileri azaltmak ve destek toplamak amacıyla ’Rusya Halklarına” başlığıyla Bolşevikler tarafından bir beyanname yayınlandı. Bu beyannameye göre bütün milletler müstakil devletler kurma ve birlikten ayrılabilme hakkına sahip olacaklardı. Lenin ve Stalin imzalarını taşıyan bu beyannamenin bir benzeri de “Rusya Müslümanlarına” başlığıyla 19 Aralık 1917 tarihinde yayınlandı.
 
16 Kasım 1917 Kırım Tatarları Bahçesaray’da İsmail Bey Gaspıralı adını verdikleri Darûlmualimin’i, Hüner ve Sanayi Mektebini ve Hansaray’da ‘Milli Müze”yl açarak faaliyete geçirdiler.
 
22 Kasım 1917 Ukrayna Merkezi Radası “Ukrayna Halk Cumhuriyetini’ ilan etti. Aynı gün Simon Petlüra imzasıyla bir beyanname yayınlayarak Kırım’ın Kırımlıların olduğunu beyan elti.
 
24 Kasım 1917 Ukrayna Cumhuriyeti’nin verdiği karar üzerine toplanan Kırım Müslümanları icra Komitesi Çelebi Cihan başkanlığında bir toplantı yaparak ‘Kırım Kırımlılarındır’ düsturunu kabul ederek 28 Kasım da bir beyanname ile halka ilan etti.
30 Kasım 1917 icra Komitesi tarafından hazırlanan seçim kanununa göre Kurultay seçimleri yapıldı. Bu Türk ve Müslüman dünyasındaki İlk demokratik doğrudan ve gizli oyla 20 yaşını aşmış bütün kadın ve erkeklerin katıldığı, kadınların da seçildiği seçim oldu.
9 Aralık 1917 Kırım Tatar Kurultayı seçimle gelen delegelerce açılarak Kırım tarihinin en önemli sayfalarından birini açmış oklu.
14 Aralık 1917 Kurultay Millî Hükümeti makamını Akmescit’e nakletti.
26 Aralık 1917 “Kavanîn-i Esasiye Layihası” adıyla Kırım Anayasası madde madde görüşülerek kabul edildi. Bu anayasa ile bağımsız ‘Kırım Demokratik Cumhuriyeti” esası kabul ve ilân edildi. Aynı gün Kurultay’ın Meclis-i Mebusana dönüşmesi kararı da alındı. Hasan Sabri Ayvaz, Abdülhakim Hilmi ve Cafer Ablay üç daimi başkan olarak seçildi. Yapılan gizli oylama ile ‘Başmüdürlüğe’ (Başbakanlığa) Çelebi Cihan seçilerek hükümeti kurmakla görevlendirildi. Çelebi Cihan’ın okuduğu milli hükümet 20’ye karşı 40 kabul oyuyla güvenoyu aldı. Nazır veya bakan yerine “Müdür” sözünün kullanıldığı hükümette Başmüdür ve Adliye Müdürü Çelebi Cihan, Harbiye ve Hariciye Müdürü Cafer Seydahmet, Diniye Müdürü Ahmet Şükrü, Maarif M idimi İbrahim Özenbaşlı Maliye ve Vakıf Müdürü Seyit Çelil Hattat oldular.
 
31 Aralık 1917 Milli Hükümet Akmescit’de “Kanun-u Esasi” adıyla anayasanın tam metnini yayınlayarak, Kırım Tatar Millî Hükümetinin göreve başladığını ve alınan kararları Türkçe ve Rusça bir beyanname ile halka ilan etti.
 

TAVSİYELER

Müstakillik künü hayırlı olsun, Ukrayna!

Kırım Tatar Milli Meclisi Türkiye Temsilcisi ve Emel Kırım Vakfı Başkanı Zafer Karatay’ın Ukrayna Bağımsızlık …