Emel KIRIM VAKFI
İSTANBUL’DA RUSYA’NIN İŞGALİ ETTİĞİ KIRIM VE UKRAYNA’DA İNSAN HAKLARI İHLALLERİ KONUŞULDU
Emel Kırım Vakfı ve Emel Dergisi olarak düzenlediğimiz, “Rusya’nın işgal ettiği Kırım ve Ukrayna’da İnsan Hakları İhlalleri” konulu konferans ve interaktif söyleşi etkinliğimiz 31 Ocak 2026 Cumartesi günü İstanbul Süleymaniye’deki KOCAV Vakfı Erol Güngör Kültür Merkezi’nde yapıldı.
Emel Fikir Kültür Konferansları çerçevesinde düzenlenen ve Emel Kırım Vakfı yönetim kurulu üyesi ve Köklüce Kırım Derneği II. Başkanı Büşra Kayar’ın sunduğu etkinlik açılışında konuşan Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) Türkiye Temsilcisi ve Emel Kırım Vakfı Başkanı Zafer Karatay
Büşra Kayar Zafer Karatay Fotoğraflar M.Kemal Sallı
Rusya’nın yüzyıllardır Kırım Tatar halkına yönelik baskı ve zulüm politikaları yürüttüğüne dikkat çekti. Karatay, “Bu savaşı Ukrayna kazanmalı. Kırım Rus işgali altında kalırsa Kırım Tatar halkının geleceği çok karanlık olur. Bunu millî liderimiz Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu da söyledi. Bundan dolayı tüm gücümüzle bu savaşta Ukrayna’nın yanındayız.” dedi.
Etkinlikte konuşan Ukrayna’nın İstanbul Başkonsolosu Roman Nedilskıy ise, Rusya’nın işgali altındaki Kırım’da ve diğer Ukrayna topraklarında işlediği suçların uluslararası kamuoyuna anlatılmasının hayatî önem taşıdığını vurguladı. Nedilskıy, “Bugün burada, Rus işgali altındaki Kırım’da yaşayan Kırım Tatarlarına ve Ukraynalılara yönelik baskıları konuşmak için toplandık. İşgalciler halkımıza karşı korkunç suçlar işliyor. Askerlerimiz cephede topraklarımızı ve bağımsızlığımızı savunurken, biz siviller de kendi cephemizde bu savaş suçlarını dünyaya anlatmak zorundayız. Dünya gerçekleri bilmeli.” ifadelerini kullandı. Nedilskıy ayrıca Türkiye’ye, Ukrayna’ya verdiği kararlı destek nedeniyle teşekkür etti.
Konferansın konuşmacısı Ukrayna Cumhurbaşkanının Kırım Özerk Cumhuriyeti Daimî Temsilcisi Olha Kurışko, Kırım Temsilciliğinin yürüttüğü çalışmalar hakkında bilgi verdi. Kurışko, işgal altındaki Kırım’da yaşanan ihlallerin kayıt altına alınmasının büyük zorluklarla yürütüldüğünü belirterek şunları kaydetti:
“Rus işgal güçleri halkı sindirmek amacıyla sistematik baskı uyguluyor. Bu nedenle birçok aile yaşanan ihlalleri anlatmaya korkuyor. Siyasî tutsakların kesin sayısını bilmiyoruz; ancak sayılarının 200’ü çok aştığını ve büyük çoğunluğunun Kırım Tatarı olduğunu biliyoruz. 2022’den sonra ise özellikle gençlere ve kadınlara yönelik baskı ciddî biçimde arttı.”
Kurışko, genç siyasî tutsaklar Appaz Kurtamet ve Bogdan Ziza’nın yaşadıklarına dikkat çekerek, işgal güçlerinin gençleri hedef alan baskı politikalarını anlattı. Ayrıca, birkaç ay önce dört Kırım Tatar kadınının düzmece suçlamalarla alıkonulduğunu hatırlattı. Siyasî tutsakların çok kötü şartlarda alıkonulduğunu, hasta olanlara tıbbî bakım sağlanmadığını belirten Kurışko, 3 siyasî tutsağın tıbbî bakım eksikliği nedeniyle Rus esaretinde yaşamını yitirdiğini aktardı.
Rus işgal yönetiminin, 18 Mayıs 1944 Kırım Tatar Sürgünü ve Soykırımı’nın anılmasına dahi izin vermediğini vurgulayan Kurışko, siyasî tutsakların yasadışı şekilde Kırım’dan binlerce kilometre uzaklıkta bulunan Rus cezaevlerine sevk edildiğini ve aileleriyle, avukatlarıyla görüşme haklarından mahrum bırakıldığını söyledi. Kurışko, “Rusya sivil esirleri Ukrayna’ya iade etmek istemediği için Kırımlı siyasî tutsaklar da takaslara dâhil edilmiyor.” ifadelerini kullandı.
Ukrayna’nın siyasî tutsakların ailelerine destek verdiğini ve bu konuyu uluslararası kamuoyunun gündeminde tutmaya çalıştığını belirten Kurışko, “Bazen siyasî tutsaklar konusunda Ukrayna’nın yalnız bırakıldığı hissine kapılıyoruz.” diyerek Türkiye’deki sivil toplum kuruluşları ve derneklerin bu hikâyelerin duyurulmasında çok önemli bir rol oynayabileceğini belirtti. Kurışko kamuoyunda siyasî tutukluların etkili biçimde gündeme gelmesi, durumlarının takibi ve özgürlüklerine kavuşmalarının sağlanması gibi konularda izlenecek önemli bir yolun da sinema-dizi artistleri, yazarlar, şöhretli akademisyenler gibi, ülkelerinde tanınmış simaların onların bazılarını seçerek kendilerine hami olmaları olduğunu kaydetti.
Etkinliğe Ukrayna’nın İstanbul Başkonsolosu Roman Nedilskıy, Ukrayna’nın Ankara Büyükelçiliği Kültür Temsilcisi Anife Kurtseyitova, KTMM Üyesi Abmecit Süleymanov, Sürgündeki İçkerya Çeçen Cumhuriyeti Türkiye ve Ortadoğu Ülkeleri Genel Temsilcisi Abdulhakim Şaptukayev, Kırım Derneği İstanbul Anadolu Yakası Şubesi Yön. Kur. Bşk. Şebnem Sözen, Kırım Derneği Kocaeli Şubesi Yön. Kur. Bşk. Şengül Talgır, ve yönetim kurulu üyeleri, Sakarya Kırım Türkleri Derneği yönetim kurulu üyesi Çağlayan Kart TURKSİD Uluslararası ş İnsanları Derneği Genel Başkanı Ertan Baştuhan, Türk Dünyası Dayanışma Yardımlaşma Derneği Genel Başkanı Halit Kanak ve Yönetim Kurulu ve üyeleri, Turan Devletleri Birleşik Konfederasyonu (TURKKON) Genel Başkanı Osman Aksoy ve üyeleri, Azerbaycan Harı Bülbülü medeniyet derneği yöneticileri Türkan Karabagh ve Mesut Gülaçtı , İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Adem Esen, Tomris Hatun derneği yöneticisi Yalçın Kibar, İYİ Parti Üsküdar İlçe Başkanlığı Eğitim İşleri ve Parti-içi Eğitim Politikaları Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Gezer, GazetecilerYeni Çağrı gazetesi yazıişleri müdürü M. Kemal Sallı,, tgrthaber.com yazarı Güngör Yavuzarslan, Yeni Ufuk Dergisi Editörü Ali Kerem Akdağ, Töre-Devlet Yayınları temsilcileri, İHH İnsani Yardım Vakfı temsilcileri, Dağıstan Türkleri ve Halkları derneği yönetim kurulu üyesi İbrahim Özçelik, İyi Parti, Bağımsızlık Partisi, Anahtar Parti ve Zafer Partisi temsilcileri katıldı.
Ukrayna Cumhurbaşkanının Kırım Özerk Cumhuriyeti Daimî Temsilcisi Olha Kurışko’nun konuşmasından sonra soru sormak için söz alan Bağımsızlık Partisi Genel Başkanı Erkan Esenar Kırım’ın işgal ve ilhakı üzerine Kırım Tatar Milli Meclisi’nin yanında olduklarını belirtip bu yönde çalıştıklarından bahsederek, Kırım’daki insan hakkı ihlalleri ile ilgili neler yapabileceklerini sordu.
Emel Kırım Vakfı Başkan Vekili Nurten Bay Rusya’nın Kırım’ı işgalinden sonra başlayan ve hız kesmeden devam eden zulüm ve baskılarla ilgili olarak sayısız örnek sıraladıktan sonra, kötü şartlardaki hapishanelerde hastalanan siyasî tutuklulardan bahisle görme yetisini büyük ölçüde kaybetme riski altındaki Tofik Abdulgaziev; avukatına sağlığı hakkında bilgi verilmeyen ve kendisine hiçbir şekilde tedavi uygulanmayan Kamçatka hapishanesindeki felçli tutsak Servet Gaziev; üç oğlu da siyasî tutuklu olan tarihçi Şükri Seytumer’in eşi Lilya hanım; ve evlatlarını bekleyen anneler ile ilgili olarak Daimî Temsilcilik’in aracılığıyla uluslararası alanda neler yapılmakta olduğunu sordu.
İyi Parti’yi temsilen gelen heyette yer alanlardan bir öğrenci “Kırım’da öğrencilerin durumu ve onlar ile ilgili neler yapabileceklerini”, Zafer Partisii İstanbul il Yöneticisi Melek Tabak “İşgal altındaki Kırım’daki gelişmeleri ve insan hakkı ihlallerini yakından takip ettiklerini, paylaştıklarını, daha neler yapabileceklerini” sordu. Tomris Hatun derneğindenYalçın Kibar bey ise Rusya’nın işgalinden önceki zamandaki iUkrayna’nın Kırım Tatarlarına karşı tutumunu eleştirdi ve işgal sonrası gerçekleri gördüğünü belirterek, Kırım Tatar Milli Meclisi , Kırım Türkleri çıkarlarına olan her şeyi destekleyeceklerini belirtti
Türk Dünyası Dayanışma ve Yardımlaşma Derneği Ukrayna Ülke Başkanı Metin Erkut Bey de “Rusya işgalindeki Kırım’da kaçırılan ve kendilerinden haber alınamayan Kırım Türk’ü kardeşlerimiz hakkında” soru sordu.
Olha Kurışko’nun bütün bu sorulara verdiği cevaplardan sonra Vakıf Başkanımız Zafer Karatay, Emel Kırım Vakfı’nın da yer aldığı proje çerçevesinde hazırlanan, 16 siyasî tutuklu ve annesinin yer aldığı DAİMA BEKLEYECEĞİ, BALAM! fotoğraf albümünü Olha Kurışko hanıma hediye etti. Olga pahım da Vakfımız kütüphanesine, Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Kırım Temsilciliğinin hazırladığı kitap ve broşürleri hediye etti.
Konferans sırasında katılımcılara siyasî tutsakların resimleri dağıtıldı ve gıyablarında salonda temsil edildiler ve anıldılar.
