MUSTAFA A. KIRIMOĞLU’NUN BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’DEKİ KONUŞMASI (24 Eylül 2025)

MUSTAFA A. KIRIMOĞLU’NUN BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’DEKİ KONUŞMASI*

Ekselanslar, değerli beyler ve hanımefendiler!

Dünyada bir inanç bar: Eger BMT tribunasında bir tilde laf etilgen olsa, demek, bu til iç bir vaqıt ğayıp olmaz. Men şimdi YÜNESKO tarafından ğayıp olmaq tehlikesi altında olğan tiller cedveline kirsetilgen Qırımtatar tilinde laf etecegim. Amma Ukraina ve prezident Zelenskıy bu til yoq olmaması içün büyük areketler yapalar. Menim ingiliz tiline tercimanım Amerika Ştatları’ndaki Qırımtatar diasporasınıñ patriarhlarından biri Mübeyin Batu Altan olacaq.

İlk önce, esas niyetleri, malüm olduğu kibi,  Qırım yarımadasını Rus işğalinden qurtarma yollarını aramaq için teşkil etilgen Qırım Platformunun 5-ci zirvesinin hep iştiraqçılarını samimiyetle selamlamaq isterim. 

 Onlarca devletlerin rehberleri veya temsilcileri bir arağa kelip Qırım işğalini tanımadıqlarını ve hiç zaman tanımayacaqlarını, onuñ işgalden qurtarılması için  hep ellerinden kelgenini yapacaqlarını qatiyetle beyan etmeleri Ukraina ve ayrıca o toprağın kökenli halqı için çok önemlidir.

Men, 1944 yılında halkının topyekûn sürgününe ve soykırımına uğratılan ve ardından 20. yüzyılın en acımasız rejimlerinden birine karşı vatanlarına qaytıp kelmek ve insan haqları için neredeyse yarım asırlık bir devir içerisinde küreşken Kırım Tatar neslinin az sayıdaki daha hayatta kalan temsilcilerinden birisiyim.

Büyük qıyınlıqlarnı yeñip, bizler öz vatanımıza qaytmaya, yıqılğan medeniyetiniñ qaldıqlarını tiklemeye tek Gorbaçev’niñ «perestroykası»nıñ soñki yıllarında, Sovyetler Birliğinin yıqılğan soñ ise, endi bağımsız Ukraina devletiniñ yardımınen başladık.

Bu ceryan 2014 senesi şubat ayında bundan 70 yıl önce  halqımıza  qarşı soykırım uyğulayan devletin varisi, yani Rusya Federasyonu’nun askerleri Qırım’a hücum etmesinen toqtatıldı.

Ukraina’nın anatopraklarına doğru daha fazla ilerlemek maqsadıyla, Rusya Qırım yarımadasını hızla bir güçlü askeriy bazasına çevirmeye başladı. Ve Rus mantığına köre, bu bazanıñ territoriyasında tek işğalcilerge sadıq insanlar yaşamaları kerek olduğu sebebinden, büyük basqılara birinci olaraq tamır halqı ve etnik Ukrainler oğratıldılar.

 Söz sırası, işgalcilerin siyasiy ve diniy sebeplerle basqılarına ve cezalarına uğratılan (bu sırada, qaçırılan ve öldürülen, tutuklanan, aramalara, soruşturmalara ve işkencelere uğratılan) Qırım Tatarlarının sayısı nüfüs oranlarına köre bütün Rusya’daki repressiyalarğa nisbeten 52 kere ziyade olğanını qayıd etmek mümkündür.  .

Çeşit qaynaqlara köre, işgal başlandığından bu künge kadar artıq 50 bine yaqın Qırım Tatarları (yani nüfüslerinin tahminen yüzde 15-i) ve 200 bine yaqın etnik Ukrainler Qırım’nı terk etmeye mecbur kaldılar. Bu zaman içerisinde Qırım’a köçürülgen Rus vatandaşlarının sayısı artıq 1 milyon adamdan ziyade.

 Qırım Tatarların öz vatanını terk etmeleri devan etmektedir  ve eğer Qırım işgalden kurtarılmazsa yaqın kelecekte o halkın bir millet olarak yeryüzünden  tamamen yoq olabilmesi beklenebilir.

Demek, tüm Ukraina için Qırım’nın azat etilmesi birinci sırada devletin topraq bütünlüğünü sağlamak ve hafsızlığını temin etmek meselesi olsa, Qırım Tatar halqı için ise millet olaraq yeryüzünde kalmaq veya yoq olmaq meselesidir.

Bugün Ukraina saldırğan devletke karşı savaşta kendini toprağını qorçalamak için, zalim işğalçilerinin eline tuşken milyonlarca vatandaşlarını qurtarmaq için çoq kan qaybetmektedir.

Bu zor zamanlarda bizlere yardım ellerini uzatan devletlere biz çok minnetdarız. Onlar bu savaş sadece Ukraina’ya qarşı değil, ayni zamanda bu savaş tüm dünya düzenine ve medeniyetine qarşı olduğunun farqındalar. Ama maalesef böyle anlayış dünyanın çok devletlerinde yeterli qadar değil.

Bununla beraber, sonki zamanlarda bizleri çoq rahatsızlandıran şey şu ki, bazı bizlere müttefik olğan devletlerde sözde ‘kerçek siyaset’ (Realpolitik) teorisinin taraftarları hakim olmaya başladı. Malüm olduğu kibi, bu teoriye köre her devlet yalnız kendi ekonomik ve diğer menfaatlarını düşünecek, bu menfaatlar uğruna ahlakiy ve maneviy prensipler, insan haqları ve uluslararası huquq hesaba alınması şart değildir.

Bu konsepte köre, saldırğan devletin planlarına çoq uyğun olğan, nasıldır ‘Barış anlaşması’nı teklif etmek ve bu ‘anlaşmaya’ köre Qırım yarımadasını ve birkaç diğer işğal altında olğan Ukraina topraqlarını Rus toprakları olaraq tanımaya hazır olduklarını bildirmek te mümkünmüş.

Şimdi tahmin ediniz ki, bu gibi ‘barış anlaşması’ planlarını Qırım’da, diğer işgal altında olğan, ayrıca Rus FSB’sinin zindanlarında olğan ve büyük ümütle Ukraina devletine ve onun müttefiklerine baqıp turğan vatandaşlarımız nasıl qarşılayacaq.

Bundan da ğayrı, herkes farqında ki, böyle ‘barış’ yalnız daha kanlı savaş için qısqa bir mola olacaq, çünki askeriy güç kullanması tehditi altında imzalanğan ve uluslararası huquq normalarına ayqırı olğan her türlü anlaşmalar geçersizdir.

Yazıq ki, hep Putin rejiminin tüm dünyanın gözünün önünde yaptığı cinayetlere rağmen bizim bazı müttefiklerimiz daha şunu anlamadılar: o qana susamış saldırğan devletni uluslararası huquqqa, qanuna, Birleşik Devletleri Teşkilatı’nın temel prensiplerine ayqırı olan tavizlerleri vermekle, işgal ettiği diğer devletin topraqlarını hediye etmekle onu susturmaq mümkün değil ve böyle tavizler tüm dünyaya büyük tehlike yaratacaqtır.

Yeter ki, 1938 yılını hatırlayık. Malüm olduğu kibi, o zaman Hitler’ni memnun etmek ve böylelikle barış sağlamaq için ona Çekoslovakya’nın bazı topraqları hediye etilgendi, ama neticede 2. Dünya Savaşı başlandı. Hiç olmadıqta o savaşta 55 milyondan fazla öldürülgen insanların hatırasına böyle hataları tekrarlamayıq.

  1. Qırım Platformu zirvesinin sonuç açıklama projesinde, bildiğiniz kibi, bu artıq 11 yıldan fazla devam etken savaşta yalnız uluslararası huququn esasında, tarafların topraq bütünlükleri sağlandığı şartta durdurulması mümkün olduğu qayd etilmektedir. Umit ederim ki hep bu zirvenin iştirakçıları teklif etilgen açıklamayı destekleyecek ve böylelikle insan qanının dökülmesinin durdurulması yolunda önemli bir adım yapmış olacağız.

Diqqatınız için sağ olunuz!”

* 24 Eylül 2025 günü Yolbaşçımız Mustafa A. Kırımoğlu’nun 5.si Birleşmiş Milletler’de yapılan Kırım Platformu zirve toplantısında 60’tan fazla ülkenin başkan, başbakan, dışişleri bakanı vb. düzeyinde ve BM Genel Sekreteri dahil, birçok uluslararası kuruluş temsilcisinin katıldığı Kırım Platformu zirve toplantısında ana dilimizde yaptığı tarihî konuşma.

 

İçerik sitemize henüz aktarılmamıştır. EMEL

TAVSİYELER

TARİHÇİ BÜŞRA KAYAR KIRIM HANLIĞINDA SUÇ VE CEZA HAKKINDA

Kırım tarihçisi Doktorant Büşra Kayar, Kırım Hanlığı’ndaki suç ve ceza sistemini Kırım Haber Ajansına (QHA) …