BU GARİP İNSANLARA NE OLĞANIN TEK ALLAH BİLEDİR

Öz ailem ve daa eki aile aqqında sizlerge ikâye etmek ister edim. 1943 yılında meni Yalta[1] qasabasına ait Privetnoye degen köyden Ay-Serez köyüne ketirip Sahtara Vaili degen insan tarafından ailege (evlatlıq) alındım. Bu insan 2003 yılında vefat etti – bu haberni men Golos Krıma gazetasından soñradan ögrendim. Sahtara Vaili ve onıñ hanımı Acer maña analıq ve babalıq yaptılar ve Osman adını da verdiler. Ogey anam ve babam o zaman 45 ile 57 yaşlarında var edi. Bildiginiz kibi 1944 senesinde bizlerni, epimizni sürgün ettiler. Yañı anamla babamnıñ anam tarafından anaları var edi, yani menim qartanam ve qartbabam. Köz ögüme sürgün künü kele. Kefe tarafına arabayla (maşınayla) alıp kettikleri zaman qart, yaş ile rıhma-rıh tolu olğan arabamız, orman yolunda bozulup tohtadı ve tepeden deniz tarafına doğru tığırmağa başladı. Er kesin yüregi dehşetli qorqu ile sarıldı, şansımıza araba buyük bir taşqa urulup durdu. Biz de sağ qaldıq. Hepimizni vagonlarğa toldırıp bilinmegen taraflarğa alıp ketitiler.

Stalingrad durağında turğan tehnika mezarı alâ aqlımda. Böyle mezarlara o vaqıtta işletilmegen tehnikanı ve demir şeylerini tursata ediler. Böyle bir duraqta işte tren toqtadı ve insanlar belki bir qopqa, meşrepe veya başqa bir savut bulurum niyetinen o yere töküldüler.

İnsanlar simofor ve vagon işaretlerini bilmiy ediler. Oñlara bu şeylerni hiçbir kimse añlatmadı. Onun içün tren ketmege azırlağanda ve kettigi zaman pek çoq qart, bala-çağa tren stansiyalarda qaldılar. Bu insanlarnıñ trenin artından çapqanı alâ köz ögüme kele. Bu ğarip insanlara ne olğanın tek Alla biledir.

Menim dedem 80 yaşında edi ve Özbekistan’da Samarqand vilâyetiniñ Qatta-Qurğan stansiyasına kelgenimiz zaman vagonda can berdi. Hepimiz müsülman adetince onu defn etmeğe azırlandıq. Dedemni çıqartmağa azırlağanımız zaman butün askerler bizlerni sarıp aldı ve dedemni soñ yoluna ozğarmağa izin bermediler. Qatta-Qurğan stansiyasında öyle de qaldı bizim dedeçiğimiz.

Hepsimizni “Turkman” degen qışlaqqa ketirip töktüler. Bu qışlaq Qara-daryinskiy qasabasınıñ Yañı-yul qolhozına ayittir. Yerleştiğimiz saman evlerde, er köşesinde on ekişer adam yata edi.

Qartlar bir birin artından ölmege başladılar ve 12 adamdan 1946 yılına 3 insan sağ qaldı.

Aqlımdaki qartanam ne qadarğa küçi etse o yergece ölülerni alıp kete edi ve orada da duasını oquyup köme edi. Sabasına ise men, anam, qartanam o yerlere ketip baqa edik. Ancaq meftalar da sabağace qalmaz edi. Çünki gecelernen onların mezarlarını çaqallar aça ediler.

1947 yılında men Özbek mektebine qatnamağa başladım. Qırım’da oldığım zaman ogey babamın Osman verğen adımı mektepte soy-ad olıp yazdılar – Usmanov Cafer. Bu adımı da ömür boyu taşıyım.

1953 yılında anamın ağası lagerden çıqtı ve meni anamı, qartanamı alıp Stalinabad (şimdi Duşanbe) yanında olan Qurgan-Tübe degen yerge ketirdi. Onuñ 5 adamlıq ailesine biz de üç kişi olıp qoşuldıq. Köçmemiz sebebinden yedinci sınıfı bitiremedim.

1954 yılında yaşaması zor oldı. Er kes çalışmağa mecbur edi. Men ise oqumaq istey edim. Onun için bu qorantamdan qaçtım. May 1954 yılında yedinci sınıfın imtihanına azırlanmağa başladım. Nerede yer bulsam o yer de menim içün geceleğen yerimdi. Kim ne berse onu aşar edim. İyun 1954 yılında alâ notlarnen mektebni bitirdim ve Leninabad degen yerge kettim. İç bir belgem elimde yoq edi. Bu vaziyetimni körgen dostlarımdan biri Qırım’ğa Ay-Serez’e mektüp yazıp svidetelstvo soramamı tavsiye etti. Öyle de yaptım, amma arhivin yoq olduğına haber aldım. Bu malümata köre tıp komissiyasından keçip doğma tarihimi uydurup svidetelstvo yazdırdım. 1956 yılında pasaport alıp Quzey Qazahstan Aqmolinskiy vilâyetine yol aldım.

1957 senesi şahtalarda menim emek hayatım başladı. Aynı zamanda gece-aqşam mektebinde de oqudum. 1958-1961 yıllarında Sovyet Arbiyliginde askerlik yaptım. Sonra İnşaat tehnikumuna da oqumağa kirdim. Daha soñra Tula şehrinin institutına barıp orada üç qurs oqudum. 1967 yılında Samarqand şehrine qaytıp keldim, treste çalışmağa başladım. Aynı zamanda milliy areketimizge qoşuldum ve şükür Allahıma şu künlerecez onda ayrılmadım. IV Qurultay’nıñ temsilcisiyim. 1968 senesi Moskova’da Allah maña Grigorenko, Saharov, Yakir, Krasin kibi insanlarnen körüşmege nasip etti. Oñlarnen Qırım Avtonom Cumhuriyetinin 47 yıldönümü merasiminde onaylanğan ömürlerini vatan yolunda qurban verenlerin mezarına çelenk qoydıq. Sovyet askerlerinin Çehoslavakiya’ya kirmelerine qarşı demonstratsiyağa üzre mahkemesinde de oldım. Bu kibi işler bizlerni çelikleştirdi.

1988 senesi, ailemi yanıma almadan Qırım’ğa Agrarnıy değen savhozğa köçtim ve burada Oktâbr ayına qadar çalıştım. Soñra taqdirim meni Sovetskiy degen qasabağa ketirdi. Sovetskiyge köçtigim zaman inşaat ustası ve inşaat başı olaraq ta çalıştım. Şu künge qadar mındayım ve 1994 yılından başlap emekliyim.

1989 yılında özüme bir vremânka qurmağa tüşündüm. Çünki buyük bir evge quvetim taqatım yoq edi. Bu zamanlarda künlerden birinde bir haber maña kelip çıqtı. Agrarnıy köyünden bir adam, senin bir ablan var ve o seni 1938 yılından beri qıdıra dedi.

Biz onunla körüştük, 1943 yılacaz başımdan olan keçenlerini oña añlatım. O ise maña menim kerçek adımın Cafer degil Şevket olduğunı ve Medine anamın 1943 yılı oktâbr ayında vefat etkenini aytı. Yıllar boyu meni Boranğaziyev Şevket İsmailoviç adından da aradığını söyledi. Menim ise doğum tarihim yılının doğrusu 8 avgust 1937 olduğunu da ögrendim. Babam o zamanlarda Kerç şehrinin Voykovo adına zavodda tehnik bölümde baş olıp çalışır edi. 1938 yılında onu hapıshanege attılar ve 1939 yılında halq duşmanı diye ölüm qararını çıqartılar. Bizlerni – anamı, ablamı, ağamı evden çıqartılar. Ablamnen ağamı qardeşler baqmağa aldılar, men ise o zaman daa bebek edim, anamın sütünen baqıla edim. Onun içün onunla qaldım. Anam ne tapsa, kim ne verse onnen keçine edi. 1943 senede oktâbr ayında vefat etti.

Menim öz anam Üsküt degen köyde 1912 senesinde doğdı. 1922 yılında o öksüz qala ve ablası ile ağasınen Kerç şehrinin öksüz ballar evine alıp ketireler. Orada yetişkencez öse oquy, soñra da metalurg zavodında çalışa. Anam babamnıñ ekinci apayı edi, aralarında da 20 yaş bar edi. Onın içün ablam ile ağamnen biz babama köre kardeşiz, analarımız başqa. Ölmez ögne anam Üsküt’e qaytıp kelmişti. Orada da toprağına qavuştı. Men ise öksüz qaldım. O zaman menim adım Şevket olduğunı bilir edim. Hayatım öyleydi ki nerde yer bulsam orada da gecelerdım, kim ne verse onu aşar edim. Sonunda ağır hastalandım ve köyün mollası menim adımı Şevket’ten – Cafer’e degiştirip meni Ay-Serez köyüne bir aileye gonderdi. Şu adnen de yaşayım. Evliyim 3 oğlum var.

Arhiv bilgileri;

Babam – Boranğaziyev Smail 1892

Anam – Boranğaziyeva Medina 1912 y.

Ablam – Boranğaziyeva Muzine 1925 y. – 1992 y. öldü.

Ağam – Boranğaziyev Nariman 1924 y. – 2002 y. öldü.

Men – Boranğaziyev Şevket 1937 y.

 

Bu yarışma aqqında eşitiğim zaman aman yazmağa niyetlendim. Elbette milletimniñ ömrü çoq ağır olıp keçe ve menim hayatımdan da ğarip ayatlar yaşandı. Şimdi ise men Vatanda yaşadığımdan memnunim. Böyle yarışma teşkil ettiginiz içün sağ oluñuz.

 

---

---