Mustafa Cemiloğlu Tevkif ve Mahkûm Edildi

Kırım Türklerinin liderlerinden Mustafa Cemiloğlu Sovyet vatandaşlığından vaz geçtiğini bildirdikten (Reuter haber ajansı, 7.2.79) bir gün sonra, Taşkent hava alanında tevkif edildi (UPI ve AFP haber ajansları, 8.2.1979). Kırım Türklerinin bu cesur evlâdının çilesi hâlâ dolmadı. [ihc-hide-content ihc_mb_type=”show” ihc_mb_who=”2,3″ ihc_mb_template=”1″ ]

Mustafa Cemil’in Moskova’daki yabancı gazetecilere dağıtılan bildirisinde 1977’den beri devamlı milis askerlerinin gözetimi altında yaşamaya tahammül edemediği belirtilmektedir. Bilindiği üzere Mustafa Cemiloğlu Kırım Türklerinin vatanları Kırım’a dönmelerine müsaade edilmesini talep ettiği için Sovyet devletine ve kanunlarına karşı gelmekle suçlanarak, dört defa muhakeme edilerek toplam 8 yıl hapis ve çalışma kamplarında çile çekti. O ancak 1977 yılının Aralığında serbest bırakıldı; fakat buna rağmen tam serbest olamadı, şu anda Taşkent’te KGB gözetimi altında yaşamaktadır. Şehirden çıkması yasaklanmakta, çalışmasına müsaade edilmemekte, tahsiline devam etme arzusu engellenmekte, hatta şehir dışında yaşayan 80 yaşındaki babasını ve kızını bile ziyaret etmeğe müsaade edilmemektedir (Bir gün kızını ziyaret etmek istediği için 24 saat hapsedilmiştir).

Bu kadar baskı ve hakarete dayanamayan Mustafa Cemiloğlu neticede Sovyet vatandaşlığından çıkarak, ABD’ne göç etmek istediğini bildirdi. O Moskova’da dağıtılan bildirisinde «Yabancı bir ülkeye göç için müracaat etmek benim için hiç de kolay olmadı. Çünkü benim annem, babam burada ızdırap ve sıkıntı çekiyorlar, kendi milletim, akrabalarım burada sürgünde yaşıyorlar. Fakat insan haklarına bir parça bile hürmet edilmeyen bu ülkede artık yaşayamam» demektedir. Mustafa Cemiloğlu’nun bildirisi dağıtıldıktan bir gün sonra onu Taşkent hava alanında Moskova’ya gitmek üzere iken tevkif ettiler.

Mustafa Cemiloğlu, henüz 23 yaşında iken komünist derneklere katılmamakla suçlanarak tevkif edilmişti. Bir yıl sonra yâni 1966’da asker kaçağı olduğu iddiasıyla 1,5 yıl çalışma kampına yollanmıştı. Bundan sonra Mustafa Cemiloğlu 1968, 1969, 1974 ve 1976 yıllarında çeşitli bahanelerle tekrar – tekrar muhakeme edilerek hapis ve çalışma kamplarında çile doldurmuştur. Cemiloğlu diğer arkadaşları gibi en masumâne bir dileği yerine getirmek için mücadele etmiştir. Onların tek ve tabii arzuları vatanları Kırım’a dönerek yerleşmektir. Fakat Sovyet yöneticileri buna manî olmaktadırlar. Mustafa Cemiloğlu 20 yıllık mücadelesinden herhangi bir neticeye ulaşamamanın ızdırabı içinde Sovyet vatandaşlığından vaz geçerek, göç etme kararını almış bulunuyor. O, bu mücâdeleyi serbest ülkelerde devam ettirmenin daha faydalı olacağı kantatında.

Mustafa Cemiloğlu’nun bu adımı atmasının diğer bir sebebi de şimdiye kadar verilen kurbanların bir fayda vermediği sonucuna varmış olmasıdır. 31 Ocak’da Moskova’ya gelen 60 Kırım Tatar vekilinin tevkif edilmesi bardağı taşıran son damla olmuştur. Bu 60 Kırım’lı 31 Ocak 1979 tarihinde KPSS Merkez Komitesi binası önüne gelerek bir dilekçe vermek istemişler. Bu dilekçeyi verme sebebi : Daha önce, Özbek hükümetinin Kırım’a göç etmeğe mâni olmak maksadı ile pasaport dairesine Kırımlılara vize verilmemesi için gizli bir tamim yolladığı öğrenilince, bunu protesto ederek Moskova’ya bir dilekçe yollamışlar, fakat cevap alamayınca şahsen müracaat etmek maksadıyla Moskova’ya gelmiş bulunuyorlardı. Sonradan 60 Kırım Tatar vekili serbest bırakılmış olmalarına rağmen müsbet bir sonuç alamamışlardır. Bilim adamı Saharov da Kırım Tatarlarına yapılan haksızlığın bitirilmesini isteyerek başkan Brejnev’e müracaat etmiştir.

Kırım Türkleri Sovyetler Birliğinde olduğu gibi, dış dünyalarda da mücadelelerini sürdürerek neticeye ulaşmak istemektedirler. Kırımlılar kendilerine yapılan haksızlıkları her şekilde protesto etmektedirler. Kırım Türkleri geçen senede iki kurban verdiler, 24 Kasım’da İzzet Memedali kendini asarak. 23 Haziranda ise Musa Mahmut kendini yakarak Kırım’da yerleşmeye mâni olan Sovyet liderlerini protesto ettiler. Gene 1978 yılının son günlerinde ilk defa olarak Kırım davasının mücahitlerinden Ayşe Seyitmurat batıya iltica etmeye muvaffak oldu. Şimdi kendisi New York’ta yaşamakta ve Kırımlıların haklı davasını dış dünyaya tanıtmaya çalışacaktır. Şayet Mustafa Cemiloğlu da kendine ve milletine ızdırap ve işkence kaynağı olan Sovyetler Birliğinden kurtularak batıya çıkmaya muvaffak olursa Kırım Türklerinin problemini dünya kamu oyuna tanıtmada büyük faydası olacak. Mustafa Cemiloğlu da bu hususu göz önünde bulundurarak kendine devamlı eziyet ve haksızlık eden Sovyet vatandaşlığından çıkmayı arzuluyor. Sovyetler Birliğindeki Türkboyları içinde en mücadelesi ve belki de en kahramanı olan Kırım Türklerinin cefakâr evladı Mustafa Cemiloğlu’nu susturmak Kırım problemini dünya kamu oyunun gözlerinden silmek için Sovyet liderleri ne gibi oyanlar hazırlıyorlar, henüz belli değil; fakat milyonlarca insanı çalışma kamplarında ve hapishanelerde tutan bir rejimin Kırını Türklerine insani davranmasını beklemek biraz saflık olur.